Het is inmiddels eind september. Het seizoen is op gang gekomen en de transferwindow zit erop. Waar de afgelopen jaren regelmatig vraagtekens werden gezet bij de keuzes op de transfermarkt, lijkt er deze zomer meer een duidelijke gedachte achter de samenstelling van de selectie te zitten. Met gerichte versterkingen en enkele bekende gezichten binnen het Europese voetbal heeft Ajax op voorhand een transferwindow achter de rug die voor veel supporters meer vertrouwen geeft dan dat we de afgelopen jaren gewend zijn.
Of de nieuwe spelers dit vertrouwen daadwerkelijk kunnen waarmaken, zal de aankomende periode moeten uitwijzen. Daar valt op dit moment nog weinig over te zeggen. De kwalificatie voor de Conference League is in ieder geval nog geen reden voor groot optimisme. Ook het gelijkspel tegen sc Heerenveen, het verlies tegen PSV en de onnodige misstap van het weekend tegen Excelsior zullen bij menig supporter niet direct voor geruststelling hebben gezorgd. Maar natuurlijk zien we ook positieve punten. De manier van spelen ziet er een stuk verzorgder uit. We herkennen alweer meer het vertrouwde Ajax-voetbal.
Al met al is het nog te vroeg om de balans op te maken. Wel kunnen we constateren dat er op de transfermarkt ogenschijnlijk meer lijn in de keuzes lijkt te zitten. Helaas nog met wisselend resultaat op de korte termijn.
Meer dan alleen transfers
Toch moeten we verder kijken dan alleen nieuwe gezichten, uitgaande transfers en de eerste resultaten van het seizoen. De keuzes die Ajax op de transfermarkt maakt, staan immers niet op zichzelf. Ze zijn ook onderdeel van de koers die de club de komende jaren wil varen.
En daarmee komen we bij een bredere vraag. Het aantrekken van nieuwe spelers is mooi, maar hoe ziet de toekomst van Ajax eruit? Welke ruimte wordt er de komende jaren geboden aan spelers uit de eigen, alom geprezen jeugdopleiding? En misschien nog belangrijker: hoe kijkt Ajax zelf naar de ontwikkeling van zijn eigen opleidingsinstituut?
De jeugdopleiding is en blijft tenslotte de levensader van onze club.
Vertrek van Mika Godts
Voorafgaand aan de wedstrijd tegen PSV werd in het stadion afscheid genomen van Mika Godts. Een speler die zich de afgelopen jaren positief heeft ontwikkeld en Ajax bovendien een mooie transfersom heeft opgeleverd. Vanuit dat perspectief is zijn vertrek een mooie stap in zijn carrière en een transfer waar Ajax eveneens financieel van profiteert.
Wel plaatsen we vraagtekens bij de marketingactie van Ajax rondom de transfer van Godts. In het hart van Parijs werd een spandoek onthult met de tekst: ‘The future belongs to young Godts’. Los van het feit dat onze club hem geluk wenst in Parijs, wilde men ook een statement afgeven onder het motto: ‘jeugd is de toekomst’.
Deze zogenaamde ‘Frenkie de Jong-actie’ (bedrukking op bus in Barcelona bij zijn afscheid in 2019) past in onze ogen niet in een tijd van jarenlange slechte sportieve prestaties en beperkte financiële middelen.
Daarnaast begrijpen we het idee achter het spandoek ook niet helemaal. Mika Godts heeft niet de hele jeugdopleiding doorlopen. Hij is afkomstig van de jeugd van Anderlecht en later KRC Genk. In 2023 kwam hij over naar Ajax en werd hij toegevoegd aan de selectie van Jong Ajax. Geen goed voorbeeld van een product van onze eigen jeugdopleiding.
Uiteraard valt over (marketing)smaak niet te twisten, maar het statement ‘jeugd is de toekomst’ was in dit geval wellicht iets misplaatst.
Dat is geen oordeel over zijn transfer. Wel is het een aanleiding om te kijken naar de bredere vraag hoe Ajax zijn jeugdopleiding weer op het oude niveau krijgt, hoe zij talenten wil ontwikkelen en welke plek zij uiteindelijk binnen het eerste elftal krijgen.
De jeugd heeft de toekomst (?)
Die vraag is relevanter nu de resultaten van de jeugdopleiding de afgelopen jaren minder overtuigend zijn dan we van Ajax gewend zijn. Waar het behalen van kampioenschappen binnen de opleiding lange tijd bijna vanzelfsprekend leek, zijn we inmiddels in verschillende leeftijdscategorieën voorbijgestreefd door concurrenten. Tegelijkertijd zijn resultaten natuurlijk geen directe graadmeter voor de kwaliteit van een jeugdopleiding. Het uiteindelijke doel is niet om zoveel mogelijk jeugdwedstrijden te winnen, maar vooral om spelers op te leiden voor Ajax 1.
Onderaan de streep is het interessant om niet alleen naar de resultaten te kijken, maar vooral naar de keuzes die Ajax maakt met het oog op de toekomst. Welke ontwikkeling wil de club de jeugdopleiding laten doormaken? Wat is de visie van de huidige Ajax-leiding hierop en welke rol speelt de jeugdopleiding binnen de samenstelling van het eerste elftal? En hoe wordt die visie organisatorisch vormgegeven? Wij merken hierbij op dat met het vertrek van Marijn Beuker per 1 juli 2026 nog steeds geen nieuwe directeur voetbal is aangetrokken. Dat maakt deze vragen des te relevanter.
Langetermijnvisie
De verschillende ontwikkelingen roepen bij ons de nodige vragen op. Niet omdat we op voorhand conclusies trekken over individuele keuzes of transfers, maar omdat we benieuwd zijn naar het grotere plaatje, het meerjarenplan en de visie van onze club naar de toekomst toe.
Welke gedachte zit er achter de keuzes die Ajax momenteel maakt? Waar wil de club op de langere termijn naartoe? Welke rol ziet Ajax daarin voor de jeugdopleiding en de doorstroming van eigen talent? En hoe worden daarbij de waarden en de clubcultuur van Ajax bewaakt?
Dit zijn vragen die de aankomende periode centraal staan. De AFCA Supportersclub is zeer benieuwd naar de antwoorden op deze vragen.
